Romatolojide akla en çok gelen bağ dokusu hastalıkları, teşhisi çok zor konulan bir hastalıktır. Bu rahatsızlıkta insan vücudunun bağ dokuları tutulmaktadır. Bağ dokusu rahatsızlıkları, vücuttaki bütün sistemi tutabilmektedir. Sinir, epitel ve kas dokuları arasında devamlılığın sağlanmasının sorumluluğu bağ dokusuna aittir. Ligamanlara, tendonlara, kıkırdaklara ve kemiklere yapısal anlamda yardımcı olarak, organların kapsüllerinde yer almaktadır.
Bununla beraber organizmaların savunmasında ve vücudun korunması konusunda görev yaparlar. Sistemik Lupus Eritematosus, Romatoid Artrit, Sjögren Sendromu, İnflamatuar Kas hastalıkları, Sistemik Skleroderma, Mikst Bağ dokusu Hastalıkları, Relapsing Polikondrit, Çakışma Sendromları, Antifosfolipid Antikor Sendromu en fazla bilinen bağ dokusu hastalıkları içerisinde yer almaktadır. Bağ dokusu hastalıkları, genellikle genç ve orta yaş kadınlarında görülür.
Bağ Dokusu Hastalığı Belirtileri
Bağ dokusu hastalığı belirtileri;
– Kilo kaybı, ateş, iştahsızlık, halsizlik gibi sistemik belirtiler,
– Yaygın kas ağrısı,
– Eklem ağrıları,
– Kas zayıflaması,
– Güneşe karşı duyarlılık,
– Deride sertleşme,
– Anemi,
– Baş ağrısı,
– Soğuk havalarda burun ucu ve parmaklar gibi renk solukluğu, kızarma ve morarma,
– Saç dökülmesi,
– Ağızda ve burun içerisinde yara oluşumu,
– Reflü,
– Yutma zorluğu,
– Akciğer ve kalp zarında sıvı toplanması,
– Tekrarlayan kıkırdak iltihabı,
– Ciltte yaralar,
– Akciğer hastalığı,
– Böbrek ve karaciğer fonksiyonlarında bozulmalar,
– Tekrarlayan düşükler,
– Damar tıkanıklığı gibi belirtiler bağ dokusu hastalığının varlığına işaret ediyor olabilir.
Bağ Dokusu Hastalığı Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Bağ dokusu hastalıkları için ana tedavi kortizon ilacıdır. Kortizonun dozu, hastalığın şiddetine ve türüne göre ayarlanır. Bununla beraber hastalarda kortizon azaltılırken, rahatsızlık tekrarlamasın diye immunsupresif tedavilere de başvurulmaktadır. Plaquenil adlı antimalarya ilaçları, Sjögren sendromu, Lupus ve Romatoid artrite karşı kullanılmaktadır. Tedavi uzun zamanlı olmaktadır ve yakından takip gerektirmektedir. Antfosfolipid antikor sendorumu adına kan sulandırıcı ilaçların da kullanıldığını belirtmek mümkün olacaktır.
Bağ Dokusu Hastalıkları Neden Olur?
Bağ dokusu hastalıkları, bağışıklık sistemiyle alakalı hastalıklardır. Bağışıklık sisteminde yanlış çalışma sonucunda vücuttaki dokulara karşı otoantikor adı verilen maddeler üretilir. Bağışıklık sisteminin bu hastalarda neden yanlış çalıştığı tam olarak bilinmemekle beraber kalıtsal şekilde bu hastalıklara yatkın olan kişilerde bu hastalıkların meydana geldiği kabul edilmektedir. Genetik şekilde bu rahatsızlığa yatkın olan bireylerde çevresel unsurlar da bu hastalığın meydana gelmesinde rol oynamaktadır.
Bazı kişiler; Lökosit antijen tipleri yani HLA ve HLA dışındaki kimi genlerin bağ dokusu hastalıkları konusunda genetik anlamda yatkınlık sağlamaktadır. Ancak bağ dokusu hastalıklarında sorumlu olabilecek bir gen henüz yoktur.
Sistemik Lupus rahatsızlığında Östrojen hormonun, rahatsızlığın ortaya çıkmasında etkileyici bir rol olduğu düşünülmektedir. Bununla beraber ultraviyole ışığı, bağışıklık sistemini etkileyip sistemik lupusun ortaya çıkmasında rolü olduğu kanıtlanmıştır. Bu yüzden Lupus hastalarının güneş koruyucu kremlerle ve giysilerle güneşe maruz kalmamaları tavsiye edilmektedir.
Sigaranın, bağışıklık sisteminde bazı farklılıklara yol açıp Romatoid Artritin ortaya çıkmasına neden olabileceği gösterilmiştir. Kimi kronik diş eti enfeksiyonlarının benzer biçimde Romatoid Artritin ortaya çıkmasını kolaylaştırdığına dair kanaatler bulunmaktadır.
Prokainamid, Hidralazin gibi ilaçlar, kanda otoantikorlara neden olarak Lupus hastalığının bulgularına yol açmaktadır.
Bağ dokusu hastalıklarına neden olabilecek bir başa durum ise mikroorganizmalardır. Ebstein Barr virüsü, Parvovirüs gibi mikroorganizmalar bu hastalıklara sebebiyet verebilir.
Bazı toksik maddeler ve psikolojik stresin de bu hastalığın rotaya çıkmasına neden olduğu düşünülmektedir.
Bağ Dokusu Hastalıkları Teşhisi
Belirtilere bağlı olarak, hastalara fiziki muayene yapıp, hastalık hakkında tanı koyulmaktadır. Kan testleri ile beraber kişinin kanındaki lökosit, hemoglobin ve tombosit değerlerine, kadaki iltihap testlerine, Anti CCP, Romatoid Faktör, ANA ve başka otoantikorlara bakılmaktadır. Böbrek ve karaciğer fonksiyonları adına testler yapılıp, idrar teslerine, el, ayak ve akciğer grafisine bakılmaktadır.
Şikayetlere göre ise ileri görüntüleme yöntemlerine başvurulmaktadır. Kimi zaman kas biyopsisi, böbrek biopsisi gibi biopsi türlerine gereksinim duyulabilir. Sistemik rahatsızlıklar oluşuyla beraber başka branş uzmanlarıyla konsültasyonlar yapılabilmektedir. Bu şekilde bağ dokusu hastalıklarının teşhisi konulabilmektedir.
