Yemek yerken veya bir şeyler içerken yutmakta zorlandığınız oluyor mu? Çok hızlı yemek yenmesi veya yiyeceklerin yeterince çiğnenmemesi durumunda yutma güçlüğü ortaya çıkabilir. Yutmak güçlüğünün hastalık habercisi olabileceğini söyleyen Genel Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Abdülkerim Özakay, Akalazya hastalığını anlatıyor.
AKALAZYA HASTALIĞI NEDİR?
Yemek borusunda meydana gelen hareket bozukluğu olarak tanımlanan akalazya bozukluğu, nadir görülmesine rağmen hastaların hayatını büyük oranda olumsuz yönde etkiler. Yemek borusunun mide ile birleştiği yerdeki kasların yemek yerken gevşeyememesi sonucunda ortaya çıkan akalazya hastalığı, yutma zorluğuna yol açar.
Mide ve yemek borusunun çalışma prensibi şu şekildedir; besin ve sıvının yutulmasıyla birlikte kasılma dürtüsü oluşur. Bu dürtü lokmayı mideye iletmeye başlar. Yutmayla birlikte alt sfinkterde gevşeme yaşanır ve lokmanın mideye geçişi sağlanır. İşte bu gevşemenin gerçekleşmesi veya yetersiz olması akalazya hastalığına yol açar.
YİYECEKLERİN BOĞAZINIZA TAKILDIĞINI HİSSEDİYOR MUSUNUZ?
Akalazya hastalığı olan kişiler, yemek yediği sırada yemek borusundaki kapağın açılmaması sebebiyle lokmaların boğazına takıldığını hisseder. Yutulan lokmalar, yemek borusunda birikir ve kişi yemek borusundan geçmesi için bol miktarda su içerek yutma işlemini gerçekleştirir. Bu şekilde yemek borusunun mide ile birleştiği yerdeki kaslardan oluşan kapak açılarak lokmanın mideye geçişi sağlanır kapak açılarak mideye geçişi sağlanır.
AKALAZYA HASTALIĞININ SEBEPLERİ
- Yutma güçlüğü,
- Yemek yerken batma ve takılma hissi,
- Katı ve sıvı gıdaları yutarken zorlanma,
- Her lokmadan sonra su içme isteği,
- Göğüs ağrısı,
- Göğüste yanma hissi,
- Ağızdan sindirilmemiş gıdaların geri gelmesi ( Regurjitasyon )
- Geğirme güçlüğü.
Tüm bu şikayetler zamanla daha da kötüleşmeye başlar. Hastalığın ileri evrelerinde yemek borusunun gıdayı aşağıya ileten kasılma dürtüsü zayıflamaya başlar, hatta zamanla kaybolur. Yemek borusu genişler. Bu durum yemeklerin mideye geçişini iyice zorlaştırır. Kişinin ağzında kötü kokular oluşur ve kusmalar eşlik eder. Zamanla kilo kaybı yaşanır. Yemek borusunda biriken gıdalar zamanla nefes borusuna kaçarak kişinin akciğer problemleri yaşamasına yol açabilir.
HASTALIK NASIL TEŞHİS EDİLİR?
Bu hastalıkta yutkunma zorluğu önemli bir bulgudur. Eğer bir hasta yutkunma şikayetiyle geliyorsa o hastaya öncelikle fiziki muayene uygulanır.
- Göğüs ve akciğer filmi,
- Üst sindirim sistemi endoskopisi
- Baryumlu grafi,
- Bilgisayarlı tomografi (BT)
- Yemek borusu ve alt kısmındaki basınç ölçümü,
TEDAVİ
Akalazya hastalığının tedavi edilmesindeki en önemli belirleyici, hastalığın evresidir. Eğer hastalık ilk evrelerindeyse öncelikle medikal tedavi uygulanır. Verilen ilaçlar sayesinde yemek borusunun alt kısmında yer alan kasların kasılmalarının kontrol altına alınmasıyla birlikte gevşemeleri sağlanır. Diğer yöntem ise endoskopi yoluyla yemek borusunun alt bölümüne ilaç verilmesidir. Ayrıca endoskopi aracılığıyla yemek borusu genişletilebilir. Bunun için yemek borusunun alt kısmına bir balon yerleştirilerek şişirilir. Bu durum yemek borusunun genişlemesini sağlar. Hastalığın ileri evrelerinde ise cerrahi müdahaleye başvurulabilir.
